Problemy po peelingu chemicznym: przedłużające się zaczerwienienie, przebarwienia, zakażenie i blizny — co robić?

Co jest normalne po peelingu chemicznym?

Podczas peelingu chemicznego skóra zostaje w kontrolowany sposób uszkodzona, a w trakcie jej regeneracji na powierzchni tworzy się nowa warstwa. Dlatego zaczerwienienie, pieczenie, uczucie napięcia, suchość i drobne łuszczenie się są spodziewanymi objawami. Przy peelingach średnich i głębokich częścią gojenia są także obrzęk oraz złuszczanie się ściemniałej warstwy skóry.

Czas uznawany za normalny zależy od głębokości peelingu: przy peelingach powierzchownych kilka dni, przy średnio głębokich od kilku dni do dwóch tygodni, a przy głębokich dłużej. Szczegółowy harmonogram gojenia przedstawiono w artykule „Peeling chemiczny”. Najważniejsze jest, aby objawy zmniejszały się z upływem dni; jeśli narastają, gojenie mogło odbiec od spodziewanego przebiegu.

Dlaczego zaczerwienienie po peelingu się przedłuża i jak długo trwa?

Zaczerwienienie trwające dłużej niż oczekiwano nazywa się przedłużającym się rumieniem. Występuje częściej po głębszych peelingach, u osób z wrażliwą skórą, z trądzikiem różowatym lub egzemą oraz u osób, które przed zabiegiem stosowały retinoidy lub produkty z kwasami. Przedłużające się zaczerwienienie należy traktować poważnie, ponieważ czasem może być wczesnym sygnałem powstawania blizny.

Dlatego jeśli zaczerwienienie trwa dłużej niż oczekiwano albo towarzyszą mu pogrubienie, stwardnienie i świąd, należy zgłosić się do lekarza. Po ocenie skóry lekarz może zmienić sposób pielęgnacji lub zalecić leczenie zmniejszające zaczerwienienie.

Dlaczego po peelingu powstają przebarwienia (ciemnienie skóry)?

Przebarwienia pozapalne, czyli ciemnienie skóry powstające w trakcie jej gojenia, należą do najczęściej zgłaszanych niepożądanych skutków peelingu. Ryzyko jest większe przy ciemniejszej karnacji, u osób ze skórą łatwo tworzącą przebarwienia oraz gdy skóra po zabiegu jest wystawiona na słońce. Zwykle bledną w ciągu tygodni lub miesięcy; czas ten różni się jednak w zależności od osoby.

Rzadziej skóra może pozostać jaśniejsza od otoczenia (hipopigmentacja). Zdarza się to zwłaszcza po głębokich peelingach i może utrzymywać się długo. Znanym problemem jest też wyraźna granica koloru między obszarem poddanym peelingowi a obszarem niepoddanym zabiegowi. Więcej informacji o przebarwieniach można znaleźć w artykule „Przebarwienia skóry i melasma”.

Czy peeling może wywołać opryszczkę?

Tak. U osób, które wcześniej chorowały na opryszczkę, peeling może spowodować ponowną aktywację wirusa opryszczki. Zwykle pojawia się to w pierwszych dniach, wokół ust lub w innych miejscach twarzy, w postaci skupisk drobnych pęcherzyków wypełnionych płynem lub bolesnych nadżerek. Ponieważ może rozprzestrzeniać się na złuszczającej się skórze, ważna jest jej niezwłoczna ocena.

U osób z opryszczką w wywiadzie lekarz może podać leki zapobiegawczo, zwłaszcza przed peelingiem średnim i głębokim. Dlatego przed zabiegiem należy koniecznie poinformować o przebytej opryszczce.

Jak rozpoznać zakażenie po peelingu?

Złuszczona, odsłonięta skóra może być wrotami zakażenia dla bakterii i grzybów. Narastający ból, ucieplenie, obrzęk, żółte strupy, żółtozielona wydzielina, nieprzyjemny zapach i gorączka nasuwają podejrzenie zakażenia bakteryjnego. Zakażenie grzybicze może natomiast pojawiać się głównie pod opatrunkiem okluzyjnym jako swędząca wysypka z drobnymi pęcherzykami.

Zakażenie opóźnia gojenie i zwiększa ryzyko powstania blizn. Przy takich objawach okolicę musi obejrzeć lekarz; w razie potrzeby pobiera się wymaz i rozpoczyna odpowiednie leczenie. Ogólne informacje zawiera artykuł „Zakażenie po zabiegach estetycznych”.

Czy po peelingu może pozostać blizna?

Bliznowacenie jest rzadkim, ale istotnym problemem. Występuje głównie po peelingach średnich i głębokich, po zakażeniu, nawrocie opryszczki oraz po zrywaniu złuszczającej się skóry. Zgłaszano, że niektóre okolice, np. linia żuchwy i okolica ust, są bardziej narażone. Przedłużające się i grubiejące zaczerwienienie może być pierwszym objawem powstającej blizny.

Jeśli skłonność do bliznowacenia zostanie zauważona wcześnie, lekarz często może interweniować. Dlatego obszary, które twardnieją, uwypuklają się lub swędzą, należy pokazać lekarzowi bez zwlekania.

Świąd i wysypka po peelingu: czy to może być alergia?

W reakcji na roztwór peelingujący lub na kosmetyki stosowane po zabiegu może rozwinąć się kontaktowe zapalenie skóry (podrażnienie skóry lub reakcja alergiczna). Wskazują na nie silny świąd oraz wypukłe zaczerwienienie wykraczające poza obszar zabiegu. Mogą też pojawić się zmiany przypominające trądzik oraz drobne białe torbielki zwane prosakami (milia). Informacje o objawach alergii zawiera artykuł „Reakcje alergiczne w zabiegach estetycznych”.

Dlaczego ryzyko związane z głębokim peelingiem jest inne?

Głębokie peelingi zawierające fenol mogą działać nie tylko na skórę, ale na cały organizm. Substancja ta może wchłaniać się przez skórę i wpływać na rytm serca, nerki i wątrobę. Dlatego głębokie peelingi należy wykonywać u wybranych osób, po szczegółowej ocenie, w placówce medycznej, w której możliwe jest monitorowanie rytmu serca i dostępna jest pomoc w nagłych wypadkach. Szczegółowe informacje techniczne wykraczają poza zakres tej strony.

Dlaczego stosowanie kwasów o wysokim stężeniu w domu lub w salonie jest ryzykowne?

Roztwory kwasów o wysokim stężeniu sprzedawane w internecie oraz zabiegi wykonywane bez nadzoru lekarza mogą skończyć się oparzeniem, długotrwałymi przebarwieniami, zakażeniem i bliznami. Skład i stężenie tych produktów nie zawsze odpowiadają informacjom na etykiecie. Często nie są też znane takie elementy jak czas działania, neutralizacja i ochrona oczu.

Jeśli po takim zabiegu pieczenie nie ustępuje, skóra bieleje, pojawiają się pęcherze lub otwiera się rana, należy zmyć produkt dużą ilością wody i zgłosić się do lekarza. Więcej informacji zawiera artykuł „Podrobione produkty i zabiegi w nielegalnych, niekontrolowanych miejscach”.

Co zrobić w domu, jeśli po peelingu pojawi się problem?

1. Jeśli roztwór dostał się do oka, należy natychmiast przepłukać oko dużą ilością czystej wody i uzyskać pomoc medyczną; w razie jakiejkolwiek zmiany widzenia należy zadzwonić pod numer 112.
2. Jeśli występuje którykolwiek z sygnałów ostrzegawczych, proszę tego samego dnia zadzwonić do lekarza, który wykonał zabieg; warto zrobić zdjęcie okolicy i podać, jaki peeling i kiedy wykonano oraz jakie produkty są stosowane.
3. Poza łagodzącym produktem pielęgnacyjnym zaleconym przez lekarza nie należy wypróbowywać żadnych nowych produktów; okolicę należy delikatnie utrzymywać w czystości.
4. Należy starannie chronić się przed słońcem: przebywając w cieniu, nosząc kapelusz i odzież, a po zagojeniu skóry stosując filtr przeciwsłoneczny zalecony przez lekarza.
5. Jeśli nie można skontaktować się z lekarzem, a występuje gorączka, szybko szerzące się zaczerwienienie lub silny ból, należy zgłosić się na szpitalny oddział ratunkowy.

Czego nie należy robić?

• Nie należy zrywać złuszczającej się skóry, zdrapywać strupów ani drapać.
• Nie należy stosować kremów ze sterydami, antybiotykiem, lekiem przeciwwirusowym (na opryszczkę) ani kremów rozjaśniających przebarwienia bez zalecenia lekarza; nie należy leczyć się samodzielnie lekami na receptę.
• Nie należy stosować domowych sposobów, takich jak pasta do zębów, cytryna, ocet, woda kolońska czy olejki roślinne.
• Do czasu zagojenia skóry nie należy stosować makijażu, retinoidów ani produktów z kwasami, nie należy pocierać skóry rękawicą peelingującą, korzystać z parówek ani sauny ani poddawać się kolejnemu peelingowi.
• Nie należy się opalać; proszę pamiętać, że nawet krótkie przebywanie na słońcu może nasilić przebarwienia.

Jakie są możliwości leczenia? Co może zrobić lekarz?

Lekarz najpierw ustala, czy problem jest spodziewanym przebiegiem gojenia, zakażeniem, opryszczką, alergią czy powstającą blizną. W przypadku zakażenia i opryszczki można rozpocząć odpowiednie leczenie farmakologiczne; w przypadku alergii odstawia się produkt wywołujący reakcję i można zaplanować leczenie łagodzące skórę. Przy przedłużającym się zaczerwienieniu i skłonności do bliznowacenia można rozważyć wczesne leczenie mające ograniczyć powstawanie blizn.

Jeśli pojawią się przebarwienia, podstawą postępowania są ochrona przed słońcem i czas; w razie potrzeby lekarz może zalecić leczenie rozjaśniające przebarwienia. Nowy peeling lub zabieg z użyciem światła w tej samej okolicy zwykle odkłada się do pełnego zagojenia skóry. Ogólny sposób postępowania opisano w artykule „Co robić, gdy po zabiegu estetycznym wystąpi powikłanie?”.

Co można zrobić, aby zmniejszyć ryzyko?

• O rodzaju i głębokości peelingu należy zdecydować wspólnie z lekarzem, który oceni typ skóry.
• Przed zabiegiem należy poinformować o przebytej opryszczce, przyjmowanych lekach (zwłaszcza doustnych lekach przeciwtrądzikowych będących pochodnymi witaminy A), stosowanych retinoidach i produktach z kwasami oraz o skłonności do bliznowacenia.
• Jeśli lekarz to zalecił, należy przeprowadzić przygotowanie skóry przed zabiegiem; produkty, które trzeba odstawić, należy odstawić we wskazanym terminie.
• Należy wybrać okres, w którym przed zabiegiem i po nim możliwa będzie staranna ochrona przed słońcem.
• Nie należy stosować w domu kwasów o wysokim stężeniu.
• W fazie złuszczania nie należy zrywać skóry; należy przestrzegać zaleceń pielęgnacyjnych lekarza.

Ograniczenia danych naukowych: częstość powikłań po peelingu bardzo się różni w zależności od użytej substancji, jej stężenia, techniki wykonania i typu skóry; znaczna część dostępnych informacji opiera się na pracach przeglądowych i seriach przypadków. Dlatego nie można podać indywidualnego wskaźnika ryzyka. Ta strona ma charakter ogólnoinformacyjny i nie zastępuje badania lekarskiego.