← Tüm hastalıklar

Lizozomal depo hastalıkları

Asit sfingomiyelinaz eksikliği (ASMD, Niemann-Pick tip A/B)

Hücrelerde bir yağın birikmesiyle ortaya çıkan kalıtsal bir hastalık. Karaciğer, dalak ve akciğer etkilenir. Ağır tipte beyin de etkilenir.

Türkiye'de Ulusal Yenidoğan Tarama Programı'nın (topuk kanı) panelinde yer almıyor. Kaynak

Bu hastalık için takip, “Lizozomal depo hastalıkları” grubu üzerinden yapılır.

Hastalığı tanıyalım

Bu bölüm henüz hekim incelemesinden geçmedi. MedlinePlus, Orphanet ve NHS gibi kaynakların hasta bilgilerinden sade Türkçeye aktarıldı. Her kişide hastalık farklı seyredebilir; tanı ve tedavi için hekiminize danışın.

Bu hastalıkta ne olur?

Hücrelerde asit sfingomiyelinaz adlı enzim eksiktir. Bu yüzden sfingomiyelin adlı yağ parçalanamaz ve hücrelerde birikir. Karaciğer, dalak, akciğer ve kemik iliği etkilenir. Ağır tipte beyin de etkilenir.

Hangi belirtiler görülebilir?

Hastalığın ağır bir bebeklik tipi (tip A) ve daha hafif bir tipi (tip B) vardır. Arada kalan tipler de görülür. Belirtiler kişiden kişiye çok değişir.

  • Karaciğer ve dalakta büyüme (sık)
  • Kilo alamama ve büyüme geriliği
  • Sık akciğer enfeksiyonları ve nefes darlığı
  • Kanda trombosit azlığı, kolay morarma ve kanama
  • Kanda yağ değerlerinde bozulma (tip B'de)
  • Kemiklerde incelme
  • Gelişmede gerileme (tip A'da)

Tanı nasıl konur?

Hekim muayene eder ve karaciğer, dalak büyüklüğüne bakar. Kanda asit sfingomiyelinaz enziminin etkinliği ölçülür. Tanı, SMPD1 genine bakan genetik testle kesinleşir.

Tedavi ve bakım

Hastalığa özel onaylı bir enzim tedavisi var. Bu tedavi karaciğer, dalak ve akciğerdeki birikimi azaltır. Ancak beyindeki etkilere etki etmez. Beslenme desteği, solunum desteği, fizyoterapi ve düzenli izlem de bakımın parçasıdır. Dalağı büyük olanlar temaslı sporlardan kaçınmalıdır. Hangi tedavinin uygun olduğuna hastalığı izleyen hekim karar verir.

Aile için: kalıtım ve genetik danışmanlık

Hastalık çekinik (resesif) kalıtımla geçer. Anne ve baba genellikle sağlıklı taşıyıcıdır. Taşıyıcı bir çiftin her gebelikte hasta çocuk olasılığı 4'te 1'dir. Akraba evliliklerinde bu tür hastalıklar daha sık görülebilir. Taşıyıcılık testi ve gebelikte test mümkündür. Genetik danışmanlık önerilir.

Kaynak: MedlinePlus Genetics: Niemann-Pick disease · GeneReviews: Acid Sphingomyelinase Deficiency · NORD: Acid Sphingomyelinase Deficiency

Temel bilgiler

Bu bilgiler Orphanet ve MedlinePlus kayıtlarından aktarılmıştır (son kontrol: 7 Ekim 2026). Sıklık değerleri yaklaşık aralıklardır.

Yalnız değilsiniz: Türkiye’deki hasta dernekleri

Bu hastalıkla ya da hastalık grubuyla ilgilenen, kâr amacı gütmeyen hasta ve aile kuruluşları. Bağlantılar bilgi içindir; Doktorclub bu kuruluşlarla bağlı değildir ve onları önermez.

Tüm nadir hastalıklar için: Nadir Hastalıklar Federasyonu

Bağlantılar 8 Ekim 2026 tarihinde kontrol edildi.

Bu hastalıkla ilgili rehberler

  • Evde bakım ve tıbbi cihazlar · Evde sağlık hizmeti, oksijen ve solunum cihazı raporu, tekerlekli sandalye ve ortez, elektrik kesintisi bildirimi, acil plan.

Destek ve yardım

Doktorclub tanı koymaz, tedavi önermez ve hastane ya da hekim yönlendirmesi yapmaz. Bu sayfalar, hekiminizle konuşmanıza yardımcı olmak içindir.

Niemann-Pick A/B ile ilgili gelişmeler

Klinik çalışmalar (ClinicalTrials.gov)

Klinik çalışma, yeni bir tedavinin gönüllü hastalarda güvenli olup olmadığını ve işe yarayıp yaramadığını kurallara bağlı biçimde araştırır. Çoğu çalışma belirli yaş, genetik değişiklik ve sağlık koşulları arar. Katılım gönüllüdür.

Bu liste tedavi önerisi değildir. Faz 1–3 çalışmalarında denenen tedaviler araştırma aşamasındadır (deneyseldir): etkinlikleri ve güvenlikleri henüz kanıtlanmamıştır, onaylı tedavi değildir. Bir çalışmaya katılım, çalışmanın koşullarına ve hekim değerlendirmesine bağlıdır; ilk adım tedavinizi yürüten hekimle konuşmaktır.

ClinicalTrials.gov'da bu hastalık için şu an kayıtlı etkin girişimsel çalışma bulunamadı. Son kontrol: 7 Ekim 2026.

Tüm çalışmaları ClinicalTrials.gov'da görün · Klinik çalışmalara katılmak

Lizozomal depo hastalıkları: diğer gelişmeler

Tıbbi kodlar (hekiminizle konuşurken ve kaynak ararken)

Bu kodlar hastalığı uluslararası sınıflamalarda ve veri tabanlarında tanımlar. Hekiminizle konuşurken ya da güvenilir kaynak ararken işinize yarayabilir.

Orphanet kodu: ORPHA:618899

ICD-11'de karşılığı bulunamadı.

Kodlar 7 Ekim 2026 tarihinde WHO ICD-11 ve Orphanet kayıtlarıyla karşılaştırıldı.

Bu sayfa genel bilgi verir; tanının ve tedavinin yerini tutmaz. Belirtiler, tanı ve tedavi için hekiminize danışın.

Bu sayfalardaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Tanı ve tedavi kararları için hekiminize danışın. Acil bir durumda 112'yi arayın.

Her gelişme açık bir kaynağa dayanır ve kanıt düzeyiyle etiketlenir. Reklam ve ilaç markası yoktur. Bilimsel ilkelerimiz