Co dzieje się w tej chorobie?
Gdy organizm wykorzystuje białko, wytwarza produkt odpadowy, jakim jest azot. Wątroba przekształca ten odpad w mocznik i usuwa go z moczem. W tej chorobie brakuje jednego z enzymów potrzebnych do tego zadania. Azot gromadzi się we krwi w postaci amoniaku. Nadmiar amoniaku najbardziej szkodzi mózgowi.
Jakie objawy mogą wystąpić?
Postać ciężka zaczyna się najczęściej w pierwszych dniach po urodzeniu. Postać łagodna może pojawić się później i przebiegać z atakami.
- U niemowlęcia niechęć do ssania, wymioty i nadmierna senność
- Szybki oddech, napady drgawkowe, czyli drgawki
- Powiększona wątroba i z czasem jej uszkodzenie
- Suche, łamliwe i łatwo wypadające włosy
- Opóźnienie rozwoju i trudności w uczeniu się
- Wysokie ciśnienie tętnicze (czasami)
- Ataki związane z amoniakiem podczas choroby albo stresu
Jak stawia się rozpoznanie?
Mierzy się stężenie amoniaku i aminokwasów we krwi. We krwi albo w moczu stwierdza się wysokie stężenie kwasu argininobursztynowego. Rozpoznanie można potwierdzić badaniem genetycznym. W niektórych krajach chorobę wykrywa się w badaniu przesiewowym noworodków.
Leczenie i opieka
Opiekę prowadzi zespół metaboliczny. Podstawą postępowania jest specjalna dieta ograniczająca białko. Stosuje się dodatkowe aminokwasy oraz leczenie, które pomaga usuwać azot. Jeśli stężenie amoniaku bardzo wzrośnie, potrzebne jest leczenie w szpitalu; czasem wykonuje się hemodializę (dializę krwi). U niektórych osób można rozważyć przeszczepienie wątroby. Regularnie kontroluje się krew, wątrobę i ciśnienie tętnicze. Rozwój wspierają fizjoterapia i terapia mowy. O tym, jakie leczenie jest odpowiednie, decyduje lekarz prowadzący chorobę.
Dla rodziny: dziedziczenie i poradnictwo genetyczne
Choroba dziedziczy się recesywnie. Matka i ojciec są najczęściej zdrowymi nosicielami. Para nosicieli ma w każdej ciąży prawdopodobieństwo 1 na 4, że dziecko będzie chore. W małżeństwach spokrewnionych (małżeństwach krewnych) wzrasta prawdopodobieństwo, że oboje rodzice noszą ten sam gen. Dla rodziny zaleca się poradnictwo genetyczne.