Laboratuvar sonuçları · Kaynaklı rehber

Tahlil sonuçları ne anlama gelir?

89 testin yüksek ve düşük sonuçları tek sayfada. Her sayfa güncel Türk ve uluslararası kılavuzlara dayanır.

Doktorclub Yayın Kurulu · Son gözden geçirme: 2 Ekim 2026

Kısa Cevap

Raporunuzdaki referans aralığı, sağlıklı kişilerin yaklaşık %95'inin sonucunu kapsar. Bu yüzden aralığın biraz dışında kalan tek bir değer çoğu zaman hastalık anlamına gelmez. Sonuç; belirtileriniz, kullandığınız ilaçlar ve önceki tahlillerinizle birlikte yorumlanır. Değerlendirmeyi tahlili isteyen hekim yapar.

Sonucunuzu okumadan önce

  • Referans aralığı laboratuvara göre değişir. Her zaman raporunuzda yazan aralığı esas alın.
  • Bazı testlerde karar sınırı kullanılır. Sağlık Bakanlığı'nın karar sınırı prosedüründe glukoz, lipitler ve HbA1c öncelikli testlerdir. Bu testlerde sonuç, kılavuzdaki tanı ve hedef değerlerine göre de yorumlanır.
  • Birimlere dikkat edin. Aynı test mg/dL, mmol/L veya g/L ile verilebilir. Türkiye'deki ortak birimler Bakanlığın Test Ölçüm Birimleri listesinde yer alır.
  • e-Nabız'da "Tahlillerim" ekranı sonucu referans değerleriyle gösterir ve aralık dışındaki değerleri renklendirir. Bu ekran bir yorum değildir.
  • Hazırlık sonucu etkiler. Açlık, alım saati, egzersiz ve bazı ilaçlar sonucu değiştirebilir. Laboratuvarın hazırlık talimatına uyun ve kullandığınız ilaçları bildirin.
Beklemeyin: Göğüs ağrısı, nefes darlığı, bilinç bulanıklığı, ağır kanama ya da laboratuvarın "kritik değer" diyerek sizi aradığı bir sonuç varsa 112'yi arayın veya en yakın acil servise gidin.

Tam kan sayımı (hemogram)

Beyaz küre, kırmızı küre ve trombosit değerleri. Tek bir hafif sapma çoğu zaman hastalık anlamına gelmez; birlikte okunur.

Lökosit (WBC)Erişkinde lökosit (WBC) yaklaşık 4,4–11,6 bin/µL'dir. Tek hafif sapma çoğu zaman hastalık değildir; yükseklik, düşüklük ve acil durumlar burada.Nötrofil (NEU)NEU yüksekliği her zaman enfeksiyon değildir; stres, kortizon, sigara ve gebelik de artırır. NEU# ve NEU% farkı, nötropeni eşikleri ve acil belirtiler.Lenfosit (LYM)Lenfosit yüksekliği viral enfeksiyonda görülebilir ama tek neden değildir; erişkinde sürerse hematoloji değerlendirmesi gerekir. LYM# ve LYM% farkı burada.Eozinofil (EO)Eozinofil yüksekliği çoğunlukla alerji, ilaç veya parazite bağlı reaktif bir bulgudur. Normal aralık, 0,5 ve 1,5 eşikleri, gaita testi ve acil belirtiler.Eritrosit (RBC)Eritrosit (RBC) yüksekliği ile MCV düşüklüğü birlikteyse talasemi taşıyıcılığı akla gelir. Normal değerler, Mentzer indeksi ve evlilik öncesi tarama.Hemoglobin (HGB)DSÖ 2024'e göre erkekte hemoglobin 13, gebe olmayan kadında 12 g/dL altı kansızlıktır. Gebelik sınırları, nedenler, belirtiler ve ne zaman acil olduğu.Hematokrit (HCT)Hematokrit (HCT) yüksekliği halk arasında kan koyulaşması diye bilinir; çoğu zaman sıvı kaybı, sigara, rakım veya testosterona bağlıdır. Sınırlar burada.MCVMCV 80 fL altıysa demir eksikliği ya da talasemi taşıyıcılığı, 100 fL üstüyse B12, folat, alkol veya tiroid akla gelir. Ferritin ve diğer testler.RDWRDW yüksekliği alyuvar boyutlarının farklılaştığını gösterir; demir, B12 veya folat eksikliğinde sık görülür. MCV ile okuma, normal aralık ve testler.Trombosit (PLT)Trombosit (PLT) erişkinde yaklaşık 150–380 bin/µL'dir. Yüksekliği çoğunlukla reaktiftir; düşüklükte önce tüpte kümelenme dışlanır. Kanama riski burada.MPVMPV yüksekliği trombositlerin iri olduğunu gösterir; kalp krizini tetiklediği gösterilmemiştir. Normal aralık, nedenler, PLT ile okuma ve acil belirtiler.PCT (plateletkrit)Hemogramdaki PCT plateletkrittir, yani trombositlerin kan hacmindeki payıdır. Prokalsitonin değildir, kanda mikrop anlamına gelmez. Aralık ve farklar.

Kan şekeri ve insülin

Açlık ve tokluk şekeri, HbA1c ve insülinle ilgili sonuçlar. Tanı eşikleri TEMD 2026 ve ADA 2026 ile uyumludur.

Açlık kan şekeriAçlık kan şekeri 100 mg/dL altı normal, 100–125 prediyabet, 126 ve üzeri diyabet sınırıdır. TEMD 2026 eşikleri, doğrulama ve e-Nabız'da okuma.Tokluk kan şekeriYemekten sonra ölçülen şeker tek başına tanı koymaz. 75 g OGTT 2. saat değeri 140 altı normal, 140–199 prediyabet, 200 ve üzeri diyabettir.HbA1cHbA1c %5,7 altı normal, %5,7–6,4 prediyabet, %6,5 ve üzeri diyabet sınırıdır. mmol/mol karşılığı, prediyabet hedefi ve talasemi uyarısı.HOMA-IRHOMA-IR açlık insülini ve şekerinden hesaplanır; kılavuzlarca kabul edilmiş bir tanı eşiği yoktur. Hesaplama, sınırlar ve bunun yerine istenecek testler.Açlık insüliniAçlık insülini için kılavuzlarca kabul edilmiş "tehlikeli" bir eşik yoktur. Neden yükselir, örnek aralık, hangi testler gerekir ve ne zaman acil?

Kolesterol ve trigliserit

LDL hedefleri kişinin riskine göre değişir (ESC/EAS 2025, ACC/AHA 2026).

Karaciğer testleri

ALT, AST, GGT, ALP ve bilirubin birlikte değerlendirilir; normal ALT yağlı karaciğeri dışlamaz.

ALT (SGPT)ALT (SGPT) yüksekliği sık olarak yağlı karaciğerle (MASLD) ilgilidir ama tek neden değildir. Normal aralık, nedenler ve sonraki testler bu rehberde.AST (SGOT)AST (SGOT) yüksekliği karaciğer kadar kas, kalp ve kan hücrelerinden de kaynaklanabilir. ALT, CK ve AST/ALT oranıyla birlikte nasıl okunur?GGTGGT yüksekliği yalnız alkolle ilgili değildir; yağlı karaciğer, ilaçlar ve safra yolu sorunları da yükseltir. Normal aralık ve diğer testlerle okuma.ALP (alkalen fosfataz)ALP yüksekliği kemik erimesi demek değildir; osteoporozda ALP genellikle normaldir. Kemik ve karaciğer nedenleri, GGT ile ayırım ve gebelikte ALP.BilirubinBelirgin bilirubin yüksekliği sarılık yapar. Hafif indirekt artış sıklıkla Gilbert sendromudur; direkt artış karaciğer ve safra yollarına işaret eder.AlbüminKanda albümin düşüklüğü iltihap, karaciğer hastalığı veya böbrekten kayıp gösterebilir. g/L–g/dL farkı, idrardaki albüminden farkı ve sonraki testler.Total protein ve globulinTotal protein düşüklüğünde ödemi asıl albümin belirler; globulin yüksekliği iltihap ve bağışıklıkla ilgilidir. Türk referans aralıkları ve sonraki testler.

Böbrek, elektrolit ve mineraller

Kreatinin ve eGFR, üre, ürik asit ile sodyum, potasyum, kalsiyum ve magnezyum.

Kreatinin ve eGFRTek bir yüksek kreatinin böbrek yetmezliği demek değildir. KDIGO 2024'e göre KBH için 3 aydan uzun süre gerekir; eGFR, nedenler ve sonraki testler.Üre (BUN)Raporlarda üre mg/dL olarak yazılır; BUN için üreyi 2,14'e bölün. Üre yüksekliğinin nedenleri, kreatininle birlikte yorumu ve ne zaman acil olduğu.Ürik asitÜrik asit yüksekliği çoğu kişide gut yapmaz. Normal değerler, 6,8 mg/dL eşiği, belirtisiz yükseklikte ilaç gerekip gerekmediği ve ne zaman doktora gidilir.SodyumSodyum 135 mmol/L altına inerse hiponatremi denir. Bilinç bulanıklığı ve nöbet acildir. Sık nedenler, normal değerler ve sodyum yüksekliğinin anlamı.PotasyumPotasyumun hem yüksekliği hem düşüklüğü kalp ritmini bozabilir. Kritik sınırlar, numune hatasına bağlı yalancı yükseklik, nedenler ve acil belirtiler.KalsiyumKalsiyum düşüklüğü kramp ve karıncalanma yapabilir; önce albümine göre düzeltilmiş kalsiyum hesaplanır. TEMD 2025 değerleri, nedenler ve acil belirtiler.MagnezyumMagnezyum eksikliği kramp, halsizlik ve bulantıyla başlayabilir. Serum Mg normal değeri, birimler, kan testinin sınırı ve ne zaman acil olduğu.Parathormon (PTH)PTH yüksekliği kalsiyumla okunur. Kalsiyum yüksekse primer hiperparatiroidi; normal ya da düşükse D vitamini eksikliği veya böbrek hastalığı düşünülür.

Demir ve vitaminler

Ferritin, demir bağlama, B12, folat ve D vitamini. Rutin D vitamini taraması önerilmez (Endocrine Society 2024).

FerritinFerritin düşüklüğü demir deposunun azaldığını, yüksekliği çoğu zaman inflamasyonu gösterir. DSÖ 2020 sınırları, belirtiler ve sonraki testler.Serum demiri, TDBK ve transferrin satürasyonuTDBK demir eksikliğinde yükselir; gebelik ve doğum kontrol hapı da yükseltebilir. Demir, SDBK, TDBK ve TSAT nasıl okunur ve hesaplanır?Demir eksikliği anemisiDemir eksikliği anemisinde hemoglobin ve ferritin kaç olmalı? DSÖ 2024 sınırları, THD 2025 ölçütleri, belirtiler, talasemi taşıyıcılığı ve izlem.Saç dökülmesinde ferritinSaç dökülmesi için kanıtlanmış bir ferritin hedefi yok. DSÖ 2020'ye göre 15 µg/L altı demir eksikliğidir; 70 ve 100 hedeflerinin anlamını okuyun.B12 vitaminiB12 kaç olmalı? NICE 2024'e göre 180 ng/L altı eksiklik, 180–350 belirsiz bölgedir. Belirtiler, nedenler, folat ilişkisi ve tedavi seçenekleri.Folat (folik asit)Folat düşüklüğü kansızlık yaptığında halsizlik ve solukluk yapabilir. Tahlil değeri nasıl okunur, neden B12'ye de bakılır, ne zaman doktora gidilir?HomosisteinHomosistein yüksekliği çoğu zaman B12 ya da folat eksikliğine, böbrek işlevine bağlıdır. B vitaminiyle düşürmek kalp krizini azaltmadı; önce neden aranır.D vitaminiTEMD 2025'e göre 25(OH)D 20 ng/mL altı eksiklik, 12 altı osteomalazi riskidir. Endocrine Society 2024 herkese rutin test önermez; ayrıntılar burada.D vitamini takviyesiD vitamini takviyesine takvime göre değil, test sonucu ve risk grubuna göre başlanır. TEMD 2025 ve Endocrine Society 2024 kimlere ne öneriyor, okuyun.

İltihap ve romatizma testleri

CRP, sedimantasyon ve prokalsitonin tek başına tanı koydurmaz; romatizma testleri belirtilerle birlikte yorumlanır.

CRPCRP yüksekliği vücutta bir yerde iltihap olduğunu gösterir, nedenini söylemez. Normal değer, mg/L–mg/dL farkı, hs-CRP ve ne zaman acil olduğu.SedimantasyonSedimantasyon yüksekliği tek başına hastalık demek değildir. Yaşa ve cinsiyete göre normal aralık, CRP ile birlikte okuma ve acil durumlar burada.ProkalsitoninProkalsitonin yüksekliği tek başına sepsis demek değildir. Surviving Sepsis 2026'ya göre testin yeri, değer aralıkları ve acil belirtiler bu sayfada.ASOASO yüksekliği geçirilmiş streptokok enfeksiyonunu gösterir, tek başına eklem romatizması değildir. Tanı Jones ölçütleriyle konur; Türkiye verileri burada.Romatoid faktör (RF)RF pozitifliği romatoid artrit için ipucudur ama tanı değildir; yaşlılarda, hepatit C'de ve Sjögren'de de çıkar. Değerin anlamı ve sonraki adımlar.Anti-CCPAnti-CCP pozitifliği romatoid artrit için çok özgül bir bulgudur ama kesin tanı değildir. Değerin anlamı, RF ile farkı ve sonraki adımlar bu sayfada.

Tiroid ve diğer hormonlar

TSH ile başlanır; serbest T4 ve T3 gerektiğinde eklenir. Kortizol ve prolaktin sonuçları alım saatine duyarlıdır.

Kadın sağlığı ve gebelik

Gebelik testi, yumurtalık rezervi ve döngü hormonları. Değerler döngünün gününe ve gebelik haftasına göre değişir.

Beta-hCGBeta HCG 5 mIU/mL ve altındaysa çoğu laboratuvarda negatiftir. Tek değer gebelik haftasını göstermez; 48 saatlik değişim ve ultrason belirleyicidir.FSH ve LHFSH ve LH adet döngüsünün evresine göre değişir. Tek bir yüksek FSH erken menopoz demek değildir; tanı adet öyküsü ve gerekirse tekrar ölçümle konur.Estradiol (E2)Estradiol (E2) adet döngüsünde, gebelikte ve tüp bebek tedavisinde çok değişir. pg/mL ile pmol/L farkını, yüksek ve düşük değerin anlamını öğrenin.ProgesteronHamilelikte herkes için geçerli tek bir progesteron değeri yoktur. Tek ölçüm gebeliğin sağlığını göstermez; ovülasyonda ise 3 ng/mL üstü anlamlıdır.Ovülasyon testi (LH)Ovülasyon testi idrarda LH yükselişini yakalar; yumurtlama genellikle sonraki 2 gün içinde olur. Doğru günler, yanlış pozitif nedenleri ve sonraki adımlar.AMHAMH yumurtalık rezervini gösterir ama doğal gebelik şansını tahmin etmez. Yaşa göre örnek değerler, test kiti farkları ve düşük AMH için yol haritası.

Erkek sağlığı ve prostat

Testosteron sabah iki ayrı ölçümle değerlendirilir; PSA bir tarama kararıdır ve kişisel değerlendirme gerektirir (EAU 2026).

Kalp ve pıhtılaşma testleri

Troponin 5. Evrensel Miyokard Enfarktüsü Tanımı (2026) ile yorumlanır. Göğüs ağrısında 112 aranır.

TroponinYüksek troponin her zaman kalp krizi değildir. 2026 tanımına göre eşik üstü troponin kalp kası hasarıdır; kriz tanısı için iskemi bulgusu da gerekir.CK ve CK-MBCK yüksekliği kas kaynaklı olabilir; egzersiz, travma ve statinler yükseltebilir. Kalp hasarında artık troponine bakılır. CK-MB nasıl okunur?LDHLDH yüksekliği özgül değildir ve tüpte hemoliz onu yapay olarak yükseltir. Kas, karaciğer, kansızlık gibi nedenler ve sonraki testler bu rehberde.D-dimerD-dimer yüksekliği tek başına pıhtı demek değildir. Testin asıl gücü pıhtıyı dışlamaktır; 50 yaş üstünde yaş × 10 µg/L eşiği kullanılabilir.INR ve PTZKan sulandırıcı kullanmayanlarda INR yaklaşık 0,8–1,2'dir; varfarin kullananların çoğunda hedef 2,0–3,0'tır. PTZ ve INR nasıl okunur, ne zaman acil?aPTTaPTT yüksekliği her zaman kanama eğilimi değildir; heparin, tüp hatası, lupus antikoagülanı veya faktör eksikliği olabilir. Sonuç nasıl okunur?

Tümör belirteçleri

Bu testler sağlıklı kişilerde kanser taraması için kullanılmaz; tanı almış hastaların izleminde anlamlıdır.

CEACEA yüksekliği tek başına kanser demek değildir. Sigara, karaciğer hastalığı ve iltihap değeri yükseltebilir; CEA tarama testi değil, takip testidir.CA 19-9CA 19-9 yüksekliği tek başına kanser demek değildir. Safra yolu tıkanıklığı, pankreatit ve karaciğer hastalıkları da yükseltir; tarama testi değildir.CA 125CA 125 yüksekliği çoğu zaman adet, endometriozis, myom veya iltihap gibi iyi huylu nedenlere bağlıdır. Tarama testi değildir; yaş ve ultrasonla yorumlanır.CA 15-3CA 15-3 meme kanseri tarama testi değildir. Türkiye'de tarama 40–69 yaşta 2 yılda bir mamografiyle yapılır; CA 15-3 tanılı hastaların takibinde kullanılır.AFPAFP yüksekliği tek başına karaciğer kanseri demek değildir. Gebelikte doğal olarak yükselir; hepatit, siroz ve testis tümörlerinde nasıl yorumlanır?

İdrar ve gaita testleri

İdrar tahlili, kültür ve gaita testleri. Türkiye'de kolon kanseri taraması 50–70 yaş arasında 2 yılda bir gaitada gizli kan testiyle yapılır.

İdrarda lökositİdrarda lökosit her zaman enfeksiyon değildir. Kirlenme, taş ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar da yapar; belirti yoksa çoğu zaman antibiyotik gerekmez.İdrar kültürüİdrar kültüründe üreme her zaman tedavi gerektirmez. Koloni sayısı, karışık üreme ve yakınmalar birlikte okunur; antibiyogramdaki S, I, R açıklanır.İdrarda proteinİdrarda protein her zaman böbrek hastalığı değildir. Ateş, egzersiz ve enfeksiyon geçici yükseltir; kalıcılık sabah idrarında ACR ile doğrulanır.İdrarda ketonİdrarda keton açlık, oruç, keto diyet veya kusmada sık görülür. Diyabeti olan kişide yüksek şekerle birlikte ketoasidoz habercisi olabilir; bu acildir.İdrarda kan (hematüri)İdrarda eritrosit her zaman böbrek taşı değildir; adet, egzersiz ve enfeksiyon da yapar. Kalıcı mikroskobik kanama ürolojik değerlendirme ister.Gaitada gizli kanGaitada gizli kan pozitifliği kanser tanısı değildir ama kolonoskopi gerektirir. Türkiye'de tarama 50–70 yaşta iki yılda bir yapılır (HSGM).Kolon kanseri taramasıTürkiye'de kolon kanseri taraması 50–70 yaşta iki yılda bir gaitada gizli kan testi ve on yılda bir kolonoskopidir. 45 yaş önerisi ABD'ye aittir.Gaitada parazitGaitada parazit testi için farklı günlerde birkaç örnek gerekir. Mikroskopta görülen amip zararsız türden ayrılamaz; ayrım antijen veya PCR ile yapılır.KalprotektinDışkıda kalprotektin yüksekliği bağırsakta iltihabı gösterir. İBH ile IBS ayrımına yardım eder; enfeksiyon ve ağrı kesiciler de değeri yükseltebilir.

Hepatit, çölyak ve kan grubu

Hepatit B ve C testleri, çölyak serolojisi ve kan grubu sonucu.

D vitamini, B12 ve ferritin sonucunuz için

Sonucunuzu birimiyle girip kılavuz bantlarına göre okuyun ya da takviyelerinizi üst limitle karşılaştırın. Vitamin ve Mineral Rehberi →

Genel okuma rehberleri

Ortak kaynak listesi

Test sayfaları aşağıdaki güncel kuralları temel alır. Her sayfanın kendi kaynak listesi, hangi iddianın hangi kaynağa dayandığını gösterir. Bu kaynaklardan biri değiştiğinde ona dayanan sayfalar yeniden incelenir. Ödeme ve geri ödeme koşulları test sayfalarında yer almaz; bunun için kurumunuza danışın.

Türkiye

  1. Tıbbi Laboratuvar Hizmetleri ve İleri Teknoloji Tıbbi Laboratuvar Uygulamaları Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete, 24.10.2025, sayı 33057). resmigazete.gov.tr
  2. Sağlık Bakanlığı. Karar Sınırı (Eşik Değer), Kritik Değer (Panik Değer) ve Ölçüm Birimlerinin Harmonizasyonu Prosedürü (2020). dosyamerkez.saglik.gov.tr
  3. Sağlık Bakanlığı. Test Ölçüm Birimleri (Versiyon 2, 15.09.2021). dosyamerkez.saglik.gov.tr
  4. Sağlık Bakanlığı. Tıbbi Biyokimya Toplam Test Süreci Rehberi (Mayıs 2024). dosyamerkez.saglik.gov.tr
  5. Sağlık Bakanlığı HSGM. Kanser Taramaları (güncel sayfa). hsgm.saglik.gov.tr
  6. Sağlık Bakanlığı. e-Nabız Kullanım Kılavuzu (V2.1, 2025). enabiz.gov.tr
  7. TEMD kılavuzları: Diabetes Mellitus (2026), Tiroid (2025), Osteoporoz ve Metabolik Kemik (2025), Adrenal ve Gonadal (2025), Dislipidemi (2021) (TEMD). temd.org.tr
  8. Türk Hematoloji Derneği. Eritrosit Hastalıkları ve Hemoglobin Bozuklukları Tanı ve Tedavi Kılavuzu (Sürüm 1.4, 2025). file.thd.org.tr

Uluslararası

  1. Fifth Universal Definition of Myocardial Infarction (ESC/ACC/AHA/WHF) (Ağustos 2026). doi.org
  2. 2026 ACC/AHA çok dernekli dislipidemi kılavuzu (Circulation, 2026). doi.org
  3. 2025 ESC/EAS dislipidemi güncellemesi (Eur Heart J, 2025). doi.org
  4. ADA Standards of Care in Diabetes—2026: Diagnosis and Classification (Aralık 2025). doi.org
  5. Surviving Sepsis Campaign uluslararası kılavuzu (2026). sccm.org
  6. WHO. Anemiyi tanımlamak için hemoglobin eşikleri (2024). who.int
  7. KDIGO. Kronik böbrek hastalığı değerlendirme ve yönetim kılavuzu (Mart 2024). kdigo.org
  8. NICE NG239. Vitamin B12 deficiency in over 16s (Mart 2024). nice.org.uk
  9. Endocrine Society. Vitamin D for the Prevention of Disease (2024). doi.org
  10. EAU prostat kanseri kılavuzu: erken tanı (2026). uroweb.org
  11. CLSI EP28-A3c. Referans aralıklarının belirlenmesi (3. baskı). clsi.org
Bu rehberler Doktorclub Yayın Kurulu tarafından 2 Ekim 2026 tarihinde güncel kılavuzlara göre gözden geçirildi. Yazılar bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Yayın ilkelerimiz · Hata bildirin