Przewodnik
Prawa i wsparcie
Orzeczenia, dostęp do leków, opieka domowa, edukacja i prawa pracujących rodziców. Każda informacja z odnośnikiem do oficjalnego źródła.
Dla rodzin bez obywatelstwa tureckiego: Niektóre prawa opisane w tym przewodniku przysługują wyłącznie obywatelom Turcji (na przykład bezpłatny transport publiczny z legitymacją osoby z niepełnosprawnością), a wiele wniosków wymaga tureckiego numeru identyfikacyjnego lub numeru identyfikacyjnego nadawanego cudzoziemcom. Warunki zależą od Państwa statusu pobytowego (zezwolenie na pobyt, ochrona międzynarodowa, ochrona czasowa) oraz od sytuacji w powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym. Przed złożeniem wniosku warto zapytać właściwą instytucję o aktualne warunki. Infolinia YİMER 157 (turecka infolinia Prezydium ds. Zarządzania Migracją) udziela informacji po turecku, angielsku, rosyjsku, arabsku i persku.
Źródło: 4736 sayılı Kanun, madde 1 (mevzuat.gov.tr) · Göç İdaresi Başkanlığı – İkamet izinleri · Göç İdaresi Başkanlığı – YİMER 157
Orzeczenia: ÇÖZGER, orzeczenie o niepełnosprawności dla dorosłych i raport lekowy
Aby skorzystać z wielu praw i usług, trzeba najpierw uzyskać właściwe orzeczenie lub raport lekarski.
ÇÖZGER (turecki raport o specjalnych potrzebach dziecka)
ÇÖZGER (turecki raport o specjalnych potrzebach dziecka) to orzeczenie sporządzane przez komisję lekarską (sağlık kurulu) dla dzieci, które nie ukończyły 18 lat, określające specjalne potrzeby dziecka. W orzeczeniu nie podaje się stopnia niepełnosprawności w procentach; podaje się poziom specjalnych potrzeb. Określenia „Çok ileri düzeyde ÖGV” (bardzo zaawansowany poziom specjalnych potrzeb), „Belirgin ÖGV” (znaczne specjalne potrzeby) i „Özel koşul gereksinimi var” (ÖKGV, potrzeba szczególnych warunków) oznaczają w przepisach ciężką niepełnosprawność. Samo orzeczenie nie daje uprawnień; każda instytucja sprawdza własne dodatkowe warunki.
- Opiekun (rodzic lub opiekun prawny) składa pisemny wniosek do szpitala uprawnionego do wydawania ÇÖZGER.
- Uprawnione szpitale wyznacza Sağlık Bakanlığı (tureckie Ministerstwo Zdrowia), a ich wykaz publikuje się na stronie internetowej Ministerstwa.
- Orzeczenie wydaje się najpóźniej w ciągu 30 dni od złożenia wniosku.
- Orzeczenie może być okresowe lub stałe; w przypadku orzeczenia okresowego o nowe można wystąpić, gdy do końca jego ważności zostało mniej niż 6 miesięcy.
Źródło: Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik (mevzuat.gov.tr) · Resmî Gazete, 20.02.2019, sayı 30692
Odwołanie od ÇÖZGER i ukończenie 18 lat
Od orzeczenia można się odwołać do il sağlık müdürlüğü (prowincjonalna dyrekcja zdrowia) w ciągu 30 dni od daty doręczenia. Dziecko kieruje się wtedy do innego uprawnionego szpitala, a w razie potrzeby do szpitala rozjemczego. ÇÖZGER traci ważność, gdy dziecko ukończy 18 lat. Gdy do ukończenia 18 lat zostało mniej niż 3 miesiące, można złożyć wniosek o orzeczenie dla dorosłych.
Źródło: Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik (mevzuat.gov.tr) · Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik (mevzuat.gov.tr)
Orzeczenie komisji lekarskiej o niepełnosprawności dla dorosłych
Dla osób w wieku 18 lat i starszych orzeczenie komisji lekarskiej wydaje się zgodnie z Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik (tureckie rozporządzenie o ocenie niepełnosprawności osób dorosłych). W orzeczeniu stopień niepełnosprawności podaje się w procentach, a zależność od innych zaznacza się jako „tak/nie”. Określenie „tam bağımlı” (całkowicie zależny) oznacza w przepisach ciężką niepełnosprawność. Termin na odwołanie wynosi 30 dni od doręczenia, a odwołanie składa się do il sağlık müdürlüğü (prowincjonalna dyrekcja zdrowia).
- Osoba lub jej opiekun prawny składa pisemny wniosek do szpitala uprawnionego do wydawania orzeczeń.
- Komisja osobiście widzi daną osobę; orzeczenie wydaje się najpóźniej w ciągu 30 dni.
- Orzeczenie musi zawierać zdjęcie wykonane w ciągu ostatnich 6 miesięcy.
Źródło: Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik (mevzuat.gov.tr)
Raport lekowy (raport lekarza specjalisty / orzeczenie komisji lekarskiej)
Aby SGK (turecki Zakład Ubezpieczeń Społecznych) pokrywał koszt niektórych leków, potrzebny jest raport lekarski. Raporty te zwykle wystawia lekarz specjalista; ważne są też orzeczenia komisji lekarskiej. Jeśli SUT (turecki wykaz zasad refundacji) nie przewiduje innego okresu, raport lekowy jest ważny najwyżej 2 lata. Choroby i leki zwolnione z dopłaty pacjenta są publikowane na liście EK-4/D prowadzonej przez SGK.
- Zapytać lekarza specjalistę prowadzącego dziecko, czy lek wymaga raportu.
- Przed wygaśnięciem raportu umówić wizytę w celu jego odnowienia.
Źródło: SGK Sağlık Uygulama Tebliği (SUT), madde 4.1 ve 4.3 (mevzuat.gov.tr)
Świadczenie na opiekę domową
Jeśli osoba z niepełnosprawnością wymagająca opieki jest pielęgnowana w domu, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (tureckie Ministerstwo Rodziny i Usług Społecznych) może wypłacać opiekunowi comiesięczne świadczenie.
Kto może skorzystać?
Muszą być spełnione łącznie trzy warunki. U osoby dorosłej orzeczenie musi zawierać określenie „tam bağımlı” (całkowicie zależny); u dziecka – określenie „Çok ileri düzeyde ÖGV” (bardzo zaawansowany poziom specjalnych potrzeb), „Belirgin ÖGV” (znaczne specjalne potrzeby) lub „ÖKGV” (potrzeba szczególnych warunków). Średni miesięczny dochód na osobę w gospodarstwie domowym musi być niższy niż dwie trzecie płacy minimalnej netto. Ponadto komisja ds. opieki domowej musi stwierdzić w raporcie opiekuńczym, że osoba nie jest w stanie funkcjonować bez pomocy innych.
Źródło: Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği, Resmî Gazete 26.05.2023, sayı 32202 · Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı – Evde bakım yardımı sık sorulan sorular
Gdzie i jak złożyć wniosek?
Wniosek składa się w Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü (prowincjonalna dyrekcja rodziny i usług społecznych) lub w Sosyal Hizmet Merkezi (ośrodek usług społecznych) właściwym dla miejscowości, w której osoba z niepełnosprawnością jest zarejestrowana w ewidencji ludności. Wniosek można złożyć także przez e-Devlet (turecki portal e-administracji). Wniosek może złożyć osoba z niepełnosprawnością, osoba chcąca sprawować opiekę, krewny lub opiekun prawny.
- Przygotować ważne ÇÖZGER lub orzeczenie komisji lekarskiej dla dorosłych.
- Przygotować numer T.C. kimlik (turecki numer identyfikacyjny) oraz oświadczenie o dochodach i majątku osób mieszkających w gospodarstwie domowym.
- Złożyć wniosek w dyrekcji prowincjonalnej, w Sosyal Hizmet Merkezi (ośrodek usług społecznych) lub przez e-Devlet.
- Komisja odwiedza dom i sporządza raport opiekuńczy.
Źródło: Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği, Resmî Gazete 26.05.2023, sayı 32202 · Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı – Evde bakım yardımı sık sorulan sorular
Komu wypłaca się świadczenie i kiedy ustaje?
Świadczenie wypłaca się osobie będącej „opiekunem”: krewnemu lub opiekunowi prawnemu, który ukończył 18 lat i mieszka pod tym samym adresem co osoba z niepełnosprawnością. Kwota zależy od wskaźnika określonego w rozporządzeniu oraz od współczynnika wynagrodzeń urzędników państwowych, dlatego okresowo się zmienia. Świadczenie ustaje, jeśli dochód gospodarstwa domowego przekroczy limit, jeśli opiekun nie wywiązuje się ze swoich obowiązków lub w razie śmierci. Aktualną kwotę i limit dochodu można sprawdzić na stronie Ministerstwa lub pod numerem ALO 183 (turecka infolinia wsparcia społecznego).
Źródło: Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği, Resmî Gazete 26.05.2023, sayı 32202 · Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı – Evde bakım yardımı sık sorulan sorular
Dostęp do leków
W przypadku leków na choroby rzadkie refundacja przez SGK (turecki Zakład Ubezpieczeń Społecznych), sprowadzanie z zagranicy i stosowanie poza wskazaniami podlegają odrębnym zasadom.
Refundacja przez SGK (SUT)
Leki refundowane przez SGK (turecki Zakład Ubezpieczeń Społecznych) znajdują się na liście „Bedeli Ödenecek İlaçlar Listesi” (wykaz leków refundowanych, EK-4/A). Koszt leków spoza tej listy nie jest pokrywany tą drogą; dla leków z zagranicy obowiązują odrębne zasady. Niektóre leki są refundowane tylko wtedy, gdy zostaną przepisane na podstawie raportu lekarskiego oraz na określony czas lub w określonej dawce.
- Zapytać lekarza, czy lek jest na liście SGK i czy potrzebny jest raport.
- Upewnić się w aptece, że raport i recepta zostały wystawione zgodnie z SUT (turecki wykaz zasad refundacji).
Źródło: SGK Sağlık Uygulama Tebliği (SUT), madde 4.1 ve 4.3 (mevzuat.gov.tr)
Sprowadzanie leków z zagranicy
Leki, które nie są zarejestrowane w Turcji lub nie są dostępne na rynku, mogą w wyjątkowych przypadkach zostać sprowadzone z zagranicy za pośrednictwem TEB (Turecka Izba Aptekarska) lub İbn-i Sina Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi (ośrodek podległy SGK). Jeśli leku nie ma na Yurt Dışı İlaç Listesi (wykaz leków z zagranicy) prowadzonej przez TİTCK (Turecka Agencja Leków i Wyrobów Medycznych), potrzebna jest zgoda TİTCK. Wniosek składa lekarz prowadzący pacjenta; pacjent, jego bliscy ani farmaceuta nie mogą wypełnić formularza. Aby SGK (turecki Zakład Ubezpieczeń Społecznych) pokrył koszt, lek musi znajdować się na liście „Yurt Dışı İlaç Fiyat Listesi” (cennik leków z zagranicy, EK-4/C).
- Lekarz wystawia wymagany raport (raport lekarza specjalisty lub orzeczenie komisji lekarskiej) i e-receptę.
- W razie potrzeby lekarz występuje o zgodę TİTCK; pacjent podpisuje „Bilgilendirilmiş Hasta Olur Formu” (formularz świadomej zgody pacjenta).
- Rodzina składa wniosek do TEB przez jej oddziały, najbliższą aptekę lub internetowy system TEB.
- Do refundacji przez SGK potrzebne są e-raport i e-recepta.
Źródło: TİTCK – Yurt Dışından İlaç Temini ve Kullanımı Kılavuzu · SGK – Yurt dışından ilaç temini · Türk Eczacıları Birliği – Yurt dışından ilaç temini, hasta başvurusu · SGK Sağlık Uygulama Tebliği (SUT), madde 4.1 ve 4.3 (mevzuat.gov.tr)
Stosowanie leków poza wskazaniami
Stosowanie leku poza wskazaniem zatwierdzonym w Turcji nazywa się „stosowaniem poza wskazaniami”. TİTCK (Turecka Agencja Leków i Wyrobów Medycznych) prowadzi listę: „Ek Onayı Alınmadan Kullanılabilecek Endikasyon Dışı İlaç Listesi” (wykaz leków, które można stosować poza wskazaniami bez dodatkowej zgody). W przypadku zastosowań spoza tej listy przed użyciem leku potrzebna jest zgoda TİTCK. Wniosek składa lekarz prowadzący pacjenta. Zgoda dotyczy konkretnego pacjenta. Czasem leczenie zostało już rozpoczęte bez zgody. Wnioski składane wstecznie w przypadku takiego leczenia nie są rozpatrywane, z wyjątkiem nagłych sytuacji medycznych.
- Lekarz przygotowuje formularz wniosku, wzór raportu, piśmiennictwo i epikryzę.
- Pacjent lub rodzic czyta i podpisuje „Bilgilendirilmiş Hasta Olur Formu” (formularz świadomej zgody pacjenta).
- Lekarz składa wniosek do TİTCK przez REİYS (elektroniczny system wniosków TİTCK) lub pocztą.
- Aby kontynuować leczenie, można złożyć ponowny wniosek w ostatnim miesiącu ważności zgody.
Źródło: TİTCK – Endikasyon Dışı İlaç Kullanımı Kılavuzu (sayfa ve ekler) · TİTCK – Endikasyon Dışı İlaç Kullanımı Kılavuzu (PDF)
Edukacja: RAM, kształcenie specjalne, nauczanie domowe i szpitalne
Skierowanie do usług kształcenia specjalnego zaczyna się od oceny w Rehberlik ve Araştırma Merkezi (RAM, poradnia psychologiczno-pedagogiczna).
Ocena edukacyjna w RAM
Ocenę edukacyjną i diagnozę przeprowadza komisja ds. oceny potrzeb kształcenia specjalnego działająca w RAM (poradnia psychologiczno-pedagogiczna). Pierwszy wniosek może złożyć rodzic lub dyrekcja szkoły. Osoba starsza niż 18 lat, bez niepełnosprawności intelektualnej, może też złożyć wniosek sama. Jeśli zostanie stwierdzona potrzeba kształcenia specjalnego, sporządza się Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu (orzeczenie komisji ds. oceny potrzeb kształcenia specjalnego). Dziecko jest też kierowane do odpowiedniego środowiska edukacyjnego. Niektóre dzieci nie mogą przyjść do RAM z powodu problemów zdrowotnych. Ocenę tych dzieci przeprowadza się w miejscu, w którym przebywają.
- Jeśli dziecko jest zapisane do szkoły, złożyć wniosek w RAM właściwej dla szkoły; jeśli nie – w RAM właściwej dla adresu zamieszkania.
- Zabrać pisemny wniosek (podanie) i w razie potrzeby ÇÖZGER lub odpowiedni raport lekarski.
- W przypadku uczniów zapisanych do szkoły szkoła wypełnia „Eğitsel Değerlendirme İstek Formu” (formularz wniosku o ocenę edukacyjną).
Źródło: MEB Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr)
Nauczanie domowe
Nauczanie domowe może zostać zapewnione uczniowi w wieku obowiązku szkolnego, który ma potrzebę kształcenia specjalnego i w którego orzeczeniu komisji lekarskiej stwierdzono, że z powodu problemów zdrowotnych nie może uczęszczać do szkoły przez co najmniej 12 tygodni lub że uczęszczanie stanowiłoby zagrożenie dla jego zdrowia. Wymagany jest pisemny wniosek rodzica oraz Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu (orzeczenie komisji ds. oceny potrzeb kształcenia specjalnego). Usługę planuje prowincjonalna lub powiatowa komisja ds. usług kształcenia specjalnego. W tym okresie nie obowiązuje wymóg uczęszczania do szkoły.
Źródło: MEB Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr)
Nauczanie w szpitalu (klasy szpitalne)
Klasy szpitalne są przeznaczone dla uczniów leczonych stacjonarnie w szpitalu. Uczniowie ci muszą mieć potrzebę kształcenia specjalnego. Klasy tworzy się za zgodą urzędu gubernatora prowincji. Aby skorzystać z usługi, rodzic składa pisemny wniosek do prowincjonalnej lub powiatowej komisji ds. usług kształcenia specjalnego. Potrzebna jest też pisemna opinia lekarza odpowiedzialnego za leczenie. Uczniowi, który nie może przyjść do klasy, można zapewnić nauczanie w jego sali lub online.
- Poprosić lekarza oddziału o pisemną opinię.
- Odebrać od nauczyciela klasy szpitalnej i wypełnić „Öğrenci Kayıt ve Bilgi Formu” (formularz rejestracyjny i informacyjny ucznia).
- Złożyć pisemny wniosek do prowincjonalnej lub powiatowej komisji ds. usług kształcenia specjalnego.
Źródło: MEB Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr) · MEB ÖRGM – Hastane Sınıfları Uygulama Kılavuzu (2024)
Prawa pracujących rodziców
Przepisy przewidują zarówno dla rodziców zatrudnionych na umowę o pracę, jak i dla rodziców będących urzędnikami państwowymi urlopy związane z dzieckiem z niepełnosprawnością lub z chorobą przewlekłą.
Pracownicy: do 10 dni płatnego urlopu w roku (İş Kanunu nr 4857, turecki Kodeks pracy, art. dodatkowy 2)
Na leczenie dziecka z niepełnosprawnością w stopniu co najmniej 70% lub z chorobą przewlekłą przysługuje, na podstawie zaświadczenia lekarskiego, łącznie do 10 dni płatnego urlopu w roku. Urlop można wykorzystać jednorazowo lub w częściach. Z tego urlopu może korzystać tylko jedno z pracujących rodziców.
Pracownicy: praca w połowie wymiaru i praca w niepełnym wymiarze przy dziecku urodzonym z niepełnosprawnością (ustawa nr 4857, art. 74 i art. 13)
Po zakończeniu urlopu macierzyńskiego po porodzie pracownicy na jej wniosek przysługuje bezpłatny urlop w wymiarze połowy tygodniowego czasu pracy; jeśli dziecko urodziło się z niepełnosprawnością, okres ten wynosi 360 dni. Ponadto po tych urlopach, aż do osiągnięcia przez dziecko wieku obowiązkowej nauki w szkole podstawowej, jedno z rodziców może wnioskować o pracę w niepełnym wymiarze godzin. To prawo do pracy w niepełnym wymiarze przysługuje wszystkim rodzicom, nie tylko rodzicom dzieci z niepełnosprawnością. Wniosek zgłasza się pracodawcy na piśmie co najmniej miesiąc wcześniej.
Urzędnicy: do 10 dni urlopu okolicznościowego i praca w połowie wymiaru (ustawa nr 657, art. 104)
Urzędnikowi, którego dziecko zachoruje, przysługuje do 10 dni urlopu okolicznościowego w roku. Dziecko musi mieć niepełnosprawność w stopniu co najmniej 70% lub chorobę przewlekłą. Urlopu udziela się na podstawie zaświadczenia lekarskiego. Z tego urlopu korzysta tylko jedno z rodziców: matka albo ojciec. Urzędniczka może po urlopie macierzyńskim przez określony czas pracować w połowie wymiaru, czyli przez połowę dziennego czasu pracy. Jeśli dziecko urodziło się z niepełnosprawnością, okres ten wynosi 12 miesięcy. Jeśli niepełnosprawność zostanie stwierdzona w ciągu pierwszych 12 miesięcy, okres również wynosi 12 miesięcy.
Urzędnicy: urlop na sprawowanie opieki (ustawa nr 657, art. 105)
Jeśli dziecko urzędnika ma chorobę wymagającą długotrwałego leczenia, urzędnikowi przysługuje urlop do 3 miesięcy. Urzędnik musi mieć obowiązek opieki nad tym dzieckiem. Albo brak jego obecności przy dziecku musi zagrażać życiu dziecka. Zasada dotyczy także matki, ojca, małżonka i rodzeństwa. Choroba musi być potwierdzona orzeczeniem komisji lekarskiej. Wynagrodzenie i uprawnienia pracownicze zostają zachowane. W razie potrzeby okres ten można przedłużyć maksymalnie o drugie tyle.
Doliczenie dni składkowych matkom przy przejściu na emeryturę (ustawa nr 5510, art. 28)
Z tego prawa może skorzystać ubezpieczona kobieta, która ma dziecko z tak ciężką niepełnosprawnością, że wymaga ono stałej opieki innej osoby, gdy składa wniosek o emeryturę. Jedna czwarta liczby dni opłacania składek po dniu wejścia w życie ustawy nr 5510 jest doliczana do łącznej liczby dni składkowych. Doliczony okres odejmuje się także od wieku emerytalnego. W sprawie własnej sytuacji warto zasięgnąć informacji w SGK (turecki Zakład Ubezpieczeń Społecznych, ALO 170).
Źródło: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (mevzuat.gov.tr)
Podatki i transport
Orzeczenie o niepełnosprawności może dawać prawo do niektórych ulg podatkowych i do bezpłatnej komunikacji publicznej.
Ulga z tytułu niepełnosprawności (Gelir Vergisi Kanunu, turecka ustawa o podatku dochodowym, art. 31 i art. 89)
Pracownicy najemni, którzy utracili co najmniej 40%, 60% lub 80% zdolności do pracy, są uznawani za osoby z niepełnosprawnością. Uznaje się ich odpowiednio za osoby z niepełnosprawnością trzeciego, drugiego lub pierwszego stopnia. Od ich wynagrodzenia stosuje się miesięczne odliczenie. Z odliczenia korzystają także pracownicy najemni i osoby wykonujące wolne zawody, które mają na utrzymaniu osobę z niepełnosprawnością. Kwoty odliczeń są ustalane na nowo co roku. Aktualną kwotę można sprawdzić w Gelir İdaresi Başkanlığı (turecka administracja skarbowa).
- Przygotować podanie, zaświadczenie od pracodawcy potwierdzające zatrudnienie, dane identyfikacyjne, dokument potwierdzający obowiązek utrzymania oraz orzeczenie komisji lekarskiej.
- Złożyć wniosek w defterdarlık (prowincjonalny urząd finansowy); w powiatach z samodzielnym urzędem skarbowym – w urzędzie skarbowym, a w powiatach bez takiego urzędu – w malmüdürlüğü (powiatowy urząd finansowy).
- Wnioski są rozpatrywane w Engelli Vergi İndirimi Sistemi (EVİS, system ulg podatkowych dla osób z niepełnosprawnością).
Źródło: 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (mevzuat.gov.tr) · Gelir İdaresi Başkanlığı – Engelliler İçin Vergi Rehberi (2025)
Pojazd zwolniony z ÖTV (podatku akcyzowego)
Özel Tüketim Vergisi Kanunu (turecka ustawa o podatku akcyzowym, ÖTV) pozwala osobom spełniającym określone warunki dotyczące stopnia niepełnosprawności i orzeczenia kupić po raz pierwszy niektóre pojazdy bez płacenia ÖTV. Ze zwolnienia można skorzystać raz na dziesięć lat. Warunki (stopień niepełnosprawności, sformułowania wymagane w orzeczeniu, rodzaj pojazdu i limit ceny) często się zmieniają; zmiany wprowadzono także w 2026 roku. Przed złożeniem wniosku warto zapytać o aktualne warunki w urzędzie skarbowym lub w Gelir İdaresi Başkanlığı (turecka administracja skarbowa).
Źródło: 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu (mevzuat.gov.tr) · Gelir İdaresi Başkanlığı – Engelliler İçin Vergi Rehberi (2025)
Bezpłatna komunikacja publiczna (ustawa nr 4736, art. 1)
To prawo przysługuje obywatelom Turcji. Osoba musi udokumentować orzeczeniem komisji lekarskiej niepełnosprawność w stopniu co najmniej 40%. Osoby te bezpłatnie korzystają z miejskich i międzymiastowych linii kolejowych i żeglugowych. Bezpłatnie korzystają też z miejskiej komunikacji publicznej gmin. Bezpłatnie podróżuje również najwyżej jeden opiekun towarzyszący osobie z ciężką niepełnosprawnością. W sprawie karty i formalności warto zwrócić się do swojej gminy lub do odpowiedniego przewoźnika.
Gdzie się zwrócić?
W razie pytań można korzystać z oficjalnych infolinii i z e-Devlet (turecki portal e-administracji).
Infolinia ALO 183 (turecka infolinia wsparcia społecznego)
To infolinia Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (tureckie Ministerstwo Rodziny i Usług Społecznych); udziela informacji i wsparcia w sprawach osób z niepełnosprawnością, osób starszych, dzieci, kobiet i rodziny. Działa 7 dni w tygodniu, 24 godziny na dobę, a połączenia z terenu Turcji są bezpłatne. Osoby niesłyszące i osoby z niepełnosprawnością mowy mogą skontaktować się z pracownikami znającymi język migowy pod numerem 0 549 381 0 183.
Źródło: ALO 183 Sosyal Destek Hattı · Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
ALO 170 Çalışma Hayatı İletişim Merkezi (centrum informacji o sprawach pracy)
Służy do zadawania pytań dotyczących Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (tureckie Ministerstwo Pracy i Zabezpieczenia Społecznego), SGK (turecki Zakład Ubezpieczeń Społecznych), İŞKUR (turecki urząd pracy) i MYK (turecki urząd ds. kwalifikacji zawodowych). Można tu pytać o swoje prawa dotyczące powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, emerytury i życia zawodowego.
Źródło: ALO 170 Çalışma Hayatı İletişim Merkezi · Sosyal Güvenlik Kurumu
ALO 182 i MHRS (rejestracja do szpitala)
Przez Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS, turecki centralny system rejestracji wizyt) umawia się wizyty w szpitalach i u lekarzy. Do rejestracji można użyć infolinii ALO 182, strony internetowej mhrs.gov.tr lub aplikacji mobilnej. Na stronę mhrs.gov.tr można się też zalogować hasłem e-Devlet (turecki portal e-administracji).
e-Devlet
Wniosek o świadczenie na opiekę domową można złożyć także przez e-Devlet (turecki portal e-administracji). W innych sprawach warto sprawdzić usługi e-Devlet danej instytucji.
Źródło: Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği, Resmî Gazete 26.05.2023, sayı 32202
Ten przewodnik ma wyłącznie charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej ani prawnej. W razie zauważenia brakujących lub błędnych informacji prosimy o wiadomość.